De rol van het onderbewustzijn: Waarom praten alleen vaak niet helpt.

In dit blog onderzoeken we de rol van het onderbewustzijn en wil ik het met jullie even hebben over waarom praten of praattherapie alleen vaak niet (voldoende) helpt bij je klachten.
Veel van mijn klanten komen naar mij toe als ze eerst al een traject hebben gelopen bij een psycholoog of psychiater maar merken dat ze niet genoeg vooruitgang maken of de indruk hebben dat het niet werkt.

De meest voorkomende klachten waarmee klanten rondlopen zijn:
Mentale klachten: Bij aanhoudende gevoelens van stress, angst, depressie, burn-out of trauma.
Levensgebeurtenissen: Bij verlies, rouw, relatieproblemen of ingrijpende veranderingen.
Persoonlijke ontwikkeling: Als je worstelt met onzekerheid, perfectionisme, keuzestress of simpelweg niet lekker in je vel zit.

Ik ben er zelf van overtuigd dat psychologen een zeer waardevolle rol kunnen spelen bij de begeleiding van deze mensen maar daarnaast leert mijn ervaring mij dat praten alleen meestal niet genoeg is. Simpelweg omdat jij als mens veel meer bent dan je hoofd en je denken maar ook omdat je onderbewustzijn hierin een grote rol speelt. Maar hoe zit dat dan?

Van de geboorte tot 7 jaar: De fundamenten van je bewustzijn

Wanneer je als mens geboren wordt ben je zo goed als een blanco canvas. Hoewel je al in de buik gewaarwording kan hebben van stress, geluiden, omgevingsfactoren en dergelijke bepaald dit slechts voor een heel klein stukje je bewustzijn. De grootste stappen vinden plaats vanaf het moment dat je geboren wordt want dan begint je autonome denken.
Nog niet zoals volwassenen natuurlijk want de hersenen van kinderen werken op een andere golflengte, namelijk zeer trage Delta en Theta golven. De frequentie van deze golven zit tussen de 0.5HZ en 8HZ.
Dit zijn hersengolven waarbij het onderbewuste voornamelijk actief is.

Delta golven (0.5HZ – 4HZ)zijn voornamelijk aanwezig bij baby’s tot ongeveer 1 jaar en zijn heel erg belangrijk bij slaap en de groei van het kindje.

Theta golven (4HZ – 8HZ) zijn vooral aanwezig bij kindjes van 1 tot 7 jaar. Deze golven worden geassocieerd met dromen, verbeelding en creativiteit. Tegelijkertijd zijn deze golven ook een rechtstreekse link naar het onderbewuste. Dus alles wat binnenkomt bij het kind is puur en zonder filter en wordt rechtstreeks opgeslagen in dat kleine hoofdje als realiteit. Dus alles wat een kindje ervaart tot en met de leeftijd van 7 jaar is rechtstreeks een fundament voor hoe het kind later naar de wereld kijkt.  

Als je nu even stilstaat bij jezelf dan kan je nu al kort reflecteren over hoe jou leven er als klein kind uitzag. Bedenk dat wie of hoe je vandaag bent, veel te maken heeft met wat je toen beleefd hebt.

Van onderbewustzijn naar bewustzijn en terug.

Vanaf de leeftijd van 7-8 jaar veranderen die hersengolven naar Alpha (8HZ-12HZ) en Beta golven (12HZ-30HZ). Dat zijn de golven van informatieverwerking en analyse. Vanaf nu wordt het bewustzijn actief. We beginnen ons besturingssysteem in ons hoofd nu zelf vorm te geven. Er komt als het ware een filter te liggen op het onderbewuste. Indrukken komen niet meer zuiver binnen maar worden vervormd door ervaringen, analyses en voorkeuren. Pas na we alle informatie hebben geanalyseerd laten we die informatie die we zelf nodig vinden doorsijpelen naar ons onderbewuste. Zodra iets in ons onderbewuste zit wordt het een waarheid.
Een kleine tip: wees kritisch bij wat je hoort, ziet en voelt. Dat maakt je filter scherper en zuiverder.

Het kan ook gebeuren dat informatie een sluipweg neemt om een plekje te bemachtigen in je onderbewuste. Bijvoorbeeld door herhaling. Ik leg uit: Wanneer je vaak genoeg hetzelfde hoort (reclame, een bepaalde mening over iets), het zelfde ziet (bijvoorbeeld een logo van een product) of dingen op dezelfde manier beleefd dan gaat je hoofd geloven dat dit de waarheid is.

En waarheid = onderbewuste.

Dus de filter laat deze overtuigingen en ideeën moeiteloos binnendringen in het onderbewuste.
Dus voor je het weet ben je “gehypnotiseerd” om iets als waarheid aan te nemen zonder dat je hier enige bewuste controle over had.

Zo ontstaan er dus onbewuste patronen en overtuigingen waarvan je je niet bewust bent maar die wel een rechtstreekse invloed hebben op je dagelijkse leven en wie je bent.

Maar wij zijn allemaal mensen van vlees en bloed en dat wilt zeggen dat we naast ons denken ook nog de rest van ons lichaam hebben.

En hoewel het lijkt alsof een groot deel van ons menselijk zijn zich in ons hoofd afspeelt zijn er ook rechtstreekse invloeden op de rest van ons lichaam want er is, via het zenuwstelsel, een rechtstreekse verbinding tussen beiden.

De taal die je lichaam spreekt: bewustzijn en onderbewustzijn

Hoofd en lichaam zijn één, soms apart en toch werken ze samen. Elke functie in je lichaam wordt aangestuurd vanuit je zenuwstelsel, wat vertrekt in de hersenen. Je hebt een somatisch zenuwstelsel dat je met je bewustzijn stuurt (zoals beweging van spieren) en je hebt een autonoom zenuwstelsel dat grotendeels op auto-pilot werkt (je ademhaling, hart, organen, ..)

In dat autonome zenuwstelsel ligt ook de rechtstreekse link met je onderbewustzijn. Zoals ik eerder vertelde is je onderbewustzijn de wereld waarin je eigen waarheden zich bevinden. Dus gaat je autonome zenuwstelsel in dat stukje van je hersenen ook zijn informatie halen om je lichaam te sturen.

Als je weet dat elke cel van je lichaam verbonden is met je zenuwstelsel dan kan je al raden dat, als er een bepaalde waarheid in je hoofd of onderbewuste zit, dat je lichaam hierop zal reageren. (Denk maar aan zweten door stress, paniekaanval, pijn in de knie of schouder, last van je darmen,… ) Hoewel lichamelijke klachten zeker ook kunnen ontstaan door fysieke disbalans, is het minstens even belangrijk om te gaan kijken naar waarom je lichaam op een bepaalde manier reageert, vanuit je onderbewuste.

Misschien zit hier wel een ‘oud programma’ of een overtuiging opgeslagen die je lichaam bepaalde signalen stuurt over hoe je iets moet doen of wat je voelt.

Soms terecht, vaak onterecht.

Helaas hoor ik heel vaak van mijn klanten dat er bij een psycholoog heel veel aandacht wordt gegeven aan het denkproces en een stukje aan de emotie (wat natuurlijk ook het zenuwstelsel betreft) maar dat er heel weinig aandacht gegeven wordt aan de lichamelijke gewaarwordingen, naar de taal die het lichaam spreekt.

Vanuit mijn honderden sessies voetreflexologie heb ik geleerd dat je lichaam een perfecte spiegel is van je onderbewuste. Daarom combineer ik altijd het zuivere voetenwerk met heel wat technieken die naar het onderbewustzijn gaan. Die technieken haal ik bij NLP en hypnose.

De rol van NLP en Hypnose om patronen te doorbreken

Zowel NLP als Hypnose zijn gestaafde technieken om verandering bij iemand teweeg te brengen. Ze zijn heel nauw met elkaar verbonden en hebben zeker overlappende stukken. Bij NLP (neuro-linguïstisch-programmeren) ga je letterlijk het geschreven verhaal van iemand, in het onderbewuste, gaan onderzoeken en herschrijven waar nodig. Dit is een meer actieve manier van werken. Bij hypnose vertrek je van een staat van diepe ontspanning en ga je onmiddellijk naar het onderbewuste, om daar te gaan suggesties en verandering door te voeren.
Het doel van beiden is hetzelfde, de toegangspoort verschilt.

Vanuit verhaal en lichaamsobservatie maar vooral vanuit de reflexzones haal ik naar boven waar spanning zich manifesteert in het lichaam.

Zuivere Hypnose of NLP werkt niet voor iedereen.

Het is te zeggen: Niet iedereen is fan van hypnose of staat hiervoor open. Niet iedereen ervaart dit als veilig of als “juiste” therapie voor zijn probleem.
Net zo is het bij NLP want dat is een techniek eerder dan “de oplossing” voor een probleem.

Onbekend is onbemind? Nee hoor, maar als klant hoef je natuurlijk de theorie niet te kennen en wil je gewoon geholpen worden.

Een ding wat iedereen wel doet is zijn lichaam voelen, de spanning in de schouders, last van de onderrug, een lastige maag, slechts slapen,…

Fysieke klachten spiegelen vaak het onderbewuste en ik zeg altijd: Je lichaam praat tegen jou en heeft je iets te vertellen.
En dat is net zo mooi. Er bestaat een wisselwerking tussen het lichaam, het bewuste denken en het onderbewuste.

Daarmee ontstaat een derde toegangspoort: Het lichaam.

Van praattherapie naar lichaamsbewustzijn en herstel.

Hoewel NLP en Hypnose heel effectief zijn, kan het voor veel mensen helpen om eerst met het lichaam te werken. Zo kan je je lichaam observeren en bewust gaan waarnemen. Vervolgens voeg je hier eventueel emoties aan toe en tenslotte kan je naar het onderbewuste gaan transformeren. Soms gaat dit proces iets trager dan klassieke hypnose en NLP maar voelt het veiliger.

Waar praattherapie vaak aan de oppervlakte blijft en het bewustzijn of het bewuste denken moet gebruiken om verandering te brengen in een situatie, brengen technieken of methodes die werken met het onderbewuste net dat tikkeltje meer.

Conclusie

Het belangrijkste punt om mee te nemen hier is dat geen enkele therapie op zichzelf staat en dat wij als mens veel meer zijn dan alleen onze bewuste gedachten. Als we verandering willen in ons leven moeten we de rol van het onderbewustzijn leren begrijpen, onze eigen verhalen en patronen leren herkennen, moeten we de taal leren die ons lichaam spreekt en moeten we vooral durven geloven dat verandering voor iedereen mogelijk is.