In dit artikel vertel ik je op een eenvoudige manier wat stress is, hoe je het kan herkennen en krijg je 5 snelle tips om mee aan de slag te gaan.
Inhoud:
– Wat is stress eigenlijk?
– De fysieke en mentale signalen van teveel stress
– 5 snelle tips om beter om te gaan met stress
– Van overleven naar leven: de eerste stap naar verandering
Wat is stress eigenlijk?
Stress, iedereen kent het, iedereen heeft er wel eens last van. Maar wat is stress eigenlijk echt?
Stress voor mij betekent iets anders dan stress voor jou. Maar in essentie is het een lichamelijke reactie wanneer je fysiek, mentaal of emotioneel onder spanning komt te staan.
Voor iedereen ligt de drempel anders wanneer je gaat van “uitdagend” naar “stress”. Je hebt stress op het moment dat de belasting te groot wordt voor je lichaam en je zenuwstelsel. Op dat moment ben je eigenlijk al over een grens heengegaan en roept je lichaam om op de noodstop-knop te drukken en rust in te schakelen.
Alleen dan kan je recuperen en herstellen.
In je lichaam gaat stress om grote hoeveelheden adrenaline en cortisol die geproduceerd worden vanuit je oerinstinct om te overleven als de grote leeuw eraan komt op je op te eten.
Vandaag moeten we niet meer vluchten van echte leeuwen maar wel van de dagelijkse “aanvallen” zoals tijdsdruk, sociale druk, digitale druk maar ook fysieke overbelasting van hard te werken.
Je lichaam reageert dus hetzelfde ongeacht of er een echte leeuw is of niet.
De fysieke en mentale signalen van te veel stress.
Hoe kan je stress herkennen bij jezelf of bij een ander? Stress manifesteert zich op verschillende niveaus. Voornamelijk fysiek en mentaal. De meest gekende versie van teveel stress is de fameuze “burn-out”. Het lijkt wel alsof iedereen er een heeft. En hoogstwaarschijnlijk heeft ook iedereen op een bepaald moment in zijn leven een kleine of grote burn-out.
Maar stress hoeft niet altijd zo dramatisch te zijn, er zijn wel degelijk signalen die je waarschuwen voor het te laat is.
Fysieke signalen van stress:
- Hoofdpijn
- Slecht slapen
- Spanning in je schouders en nek
- Vermoeidheid
- Oppervlakkige ademhaling
- Hartkloppingen
- Tandenknarsen en nagelbijten
- Aften en een zwakker immuunsysteem
- Gewichtsverandering
- Prikkelbare darmen
- …
Dit zijn slechts een aantal fysieke signalen van stress: de lijst is eigenlijk oneindig lang. Maar elk van deze signalen is een lokroep van je lichaam om te luisteren en in te grijpen.
De mentale signalen van stress
- Angst en onrust
- Gebrek aan concentratie
- Vergeetachtig worden
- Nachtmerries
- Snel overprikkeld zijn
- Gebrek aan zelfvertrouwen
- Gebrek aan motivatie
- Twijfelen aan je eigen kennen en kunnen
- Stemmingswisselingen
- …
Vaak negeren we de eerste tekenen van stress, zeker in het begin als de stress nog acuut is. Maar acute stress die niet goed behandeld wordt kan snel omslaan in chronische stress. Je lichaam blijft dan veel te lang onder hoogspanning staan en het risico bestaat dan dat je ziek wordt.
Dat willen we natuurlijk vermijden.
5 snelle tips om beter om te gaan met stress
- Schrijf het van je af: doe een braindump van alles wat in je hoofd zit, al je “moetjes” en je to do’s. Schrijf ze op. Al je zorgen en twijfels. Schrijf ze op. Zo haal je de druk van de ketel (je hersenen dus) en bekijk je het vanuit een nieuw perspectief. Misschien zie je dan beter wat je kan loslaten en wat écht belangrijk is.
- Bewegen: Het lijkt cliché maar door te bewegen zet je geblokkeerde spanning om in energie. Je geeft spanning heirdoor minder de kans of zich fysiek vast te zetten omdat je lichaam in beweging is.
- Opnieuw bewust leren ademen: Ik kan het niet genoeg benadrukken hoe belangrijk het is om te blijven ademen. Hoe logisch het ook lijkt maar juist ademen en je hierop concentreren kan heel snel verlichting brengen. Misschien zijn de ademhalingsoefeningen van hartcoherentie wel iets voor jou?
- Leren relativeren: Vaak wanneer we stress hebben krijgen we last van een tunnelvisie. Soms zelf zo erg dat we enkel nog het slechte van iets inzien. Probeer een stap achteruit te nemen. Kijk letterlijk even rond en wees observator van je eigen gedachten. Klopt het wel wat ik denk? Is het wel echt waar?
- Regelmatig pauzeren en je tempo vertragen: voor iemand die onder stress staat lijkt de tijd steeds sneller te gaan. Er is te weinig ruimte voor ontspanning. Een simpele hack is om vaste pauze momenten in te lassen. 5 minuten is al genoeg. 5 minuten zonder dat je iets moet, een moment waarop je gewoon stil zit, gewoon even rondkijkt, gewoon even bent. Verplicht jezelf want hiermee doorbreek je opbouwende stress voor die chronisch wordt.
Van overleven naar leven: de eerste stap naar verandering
Snelle tips zijn goed voor het moment, maar de echte verandering zit natuurlijk in het reguleren van je systeem op de langere termijn. Dus de eerste stap is om te herkennen wanneer stress zich aandien in je lichaam en je hoofd. Als je dan op tijd kan ingrijpen en enkele technieken gebruikt om de spanning te verlagen heb je al een grote voorsprong.
Heb je echter last van chronische stress? Dan duurt het herstel hiervan vaak ietsje langer maar het is niet onmogelijk. Face the problem. Erken dat je stress hebt en wees bereid om hier iets aan te doen.
Je lichaam zal je dankbaar zijn, je omgeving ook maar vooral ook je toekomstige ik die weer wat meer ontspannen mag zijn.
Wil je geen hulp van een therapeut of coach maar toch wel een beetje hulp? Dan is de online cursus Hartcoherentie: “Van stress naar rust” misschien wel iets voor jou. Je krijgt er handvaten om op een geteste en onderbouwde manier je stress en emoties in evenwicht te brengen door een goede ademhaling. Niets te gek, laagdrempelig, en vooral in je eigen veilige omgeving.
Meer weten? Lees hier meer over deze cursus.